Visie


Wat zou het heerlijk zijn als we binnen het onderwijs zouden kunnen praten over dé mbo-student. En dat de lessen Nederlands voor al die studenten hetzelfde ingericht zouden kunnen worden. Dat we voor 2F en 3F zouden kunnen werken met dezelfde methodes (Deviant, Taalblokken, Nieuw Nederlands, Nu Nederlands etc.) met dezelfde didactiek. Echter is daar de uitdagende doelgroep die instroomt op niveau 2F.

Eerst motivatie, daarna de inhoud

De intrinsieke motivatie van deze studenten voor het vak Nederlands is vaak flink gedaald na vier jaar Nederlands op het vmbo. Deze harde praktijkwerkers komen binnen het mbo meestal alleen naar school om hun vak te leren. Nederlands is een ‘moetje’ geworden en ‘dat examen halen we toch wel’. En dit is een van de redenen dat ik, juist voor deze doelgroep, het anders aan ben gaan pakken. Ik ben dus niet alleen maar gaan kijken naar wat ik ze zou willen leren, wat ze zouden moeten leren of wat past binnen de klassieke kaders zoals ik die op de Lerarenopleiding heb geleerd. Nee, want dat werkt niet. Ik heb dit probleem in tien jaar tijd te vaak gesignaleerd bij diverse taaldocenten op niveau 2F. Tijdens workshops, in de lerarenkamer, aan de koffietafel of in de wandelgangen. Altijd maar weer zoeken naar extra lesmateriaal dat uitdaagt, altijd maar weer dat gevecht in de klas over huiswerk niet af, slechte motivatie, een hoge afwezigheid etc. Ik ben gaan denken vanuit de student, een van de kernelementen van adaptief onderwijs. En dan vooral ook wat de intrinsieke motivatie voor de lessen Nederlands zal verhogen. Want pas als je die kern te pakken hebt, dan pas kun je je gaan richten op de inhoud en gaan bouwen.

Het fundament van de leerlijn

In een notendop komt het erop neer dat ik de vakken Burgerschap en de 21eeuwse vaardigheden aan het integreren ben in het vak Nederlands. Mijn onderwijsvisie bestaat uit de zes bouwstenen die ik illustreer in de afbeelding hierboven. Dit fundament is ontstaan dankzij tien jaar leservaring in diverse onderwijssettings. Na gedegen onderzoek is dit het uitgangspunt geworden voor de uiteindelijke leerlijn. Deze bouwstenen staan voor mij garant voor het beleven en leren van taalonderwijs, en dan met name voor niveau 2F in het mbo. Ik schop al heel wat jaartjes tegen de digitalisering en het zelfstandig leren aan en deze lesmethode is daar eigenlijk het gevolg van. Het gaat mij dus in de basis om de kloof te dichten die er al jaren heerst tussen studenten en het vak Nederlands. Dat is vaak water en vuur, het roept veel weerstand op en dat vind ik doodzonde. Want het vak Nederlands heeft ze zoveel te bieden, alleen sluit de manier waarop het vaak wordt aangeboden vaak niet goed aan.

“De sociale gating-hypothese: het idee dat een interactieve sociale ervaring, i.c. een conversatie, een poort is naar linguïstische, cognitieve en emotionele ontwikkeling. [Kuhl 2011]” –

Het aan taal blootstellen via menselijke interacties is de enige bewezen manier om een taal te leren.

Dit betekent dat je een taal niet kunt leren starend naar een computerscherm met nauwelijks interactie of contact. Ervan uitgaande dat het fysieke contact binnen het onderwijs op den duur voor een gedeelte weer terug zal komen nadat er een vaccin beschikbaar zal zijn. En daarom ben ik drie jaar geleden begonnen met schrijven. Het is een continu proces van ontwikkelen, uitproberen, herschrijven en verbeteren. Mijn leerlijn is dan ook nooit af.

Mocht u interesse hebben in de complete uitwerking van mijn onderzoek, vragen of opmerkingen hebben, meerdere lessen willen ontvangen of een gastles willen schrijven? Neem dan contact met mij op via het contactformulier.

Marjolein Hermes


 

H. Manders Conrector Gymnasium Bernrode

Op Gymnasium Bernrode mocht ik verschillende jaren de leraar Nederlands van Marjolein Hermes zijn. Zij was een enthousiaste, taalgevoelige leerling. Het verbaasde mij niet toen ik hoorde dat ze Nederlands is gaan studeren en docente Nederlands is geworden. Je kunt een oud-docent niet blijer maken dan door te vertellen dat een leerling van zijn vak haar beroep heeft gemaakt.  

Ik vind het een heel goed idee van haar om Burgerschap en 21e-eeuwse vaardigheden te integreren in het vak Nederlands. Het is doodzonde dat nogal wat mbo-studenten een hekel hebben aan Nederlands en het is een nobel streven van Marjolein dat zij die kloof wil dichten. Digitalisering is mooi, maar je moet daarin niet doorslaan en denken dat leerlingen betere sprekers, luisteraars en schrijvers worden door achter een schermpje te zitten. Leerlingen moeten actief met taal bezig zijn. Alleen dan kan, net als bij Marjolein gebeurd is, de taalvonk overslaan.

Waardering: 5 uit 5.
Dr. A.M. Bastings – Leraar Nederlands mbo

Marjolein Hermes weet waar ze het over heeft. Zij is niet de zoveelste visionair met onderwijskundige theorieën. Ze praat vanuit een ruime ervaring op alle niveaus in het mbo.
De door haar ontwikkelde leergang verraadt passie voor het schoolvak Nederlands, hartstocht voor het beroep leraar en empathie voor de zwakste leerlingen. Hier wordt het adagium van Quintillianus “dat de zwakste leerlingen de beste leraren verdienen” in praktijk gebracht. Hulde!

★★★★★

Fontys lerarenopleiding tilburg

Dit is erg inspirerend voor onze studenten. We zijn trots dat dit materiaal gemaakt is door een oud-student van ons.

★★★★★


 

Onderwijs maken we samen.